01
Pandtoets
Opmeting, vrije hoogte, draagkracht, schachten en aanvoer, naast uw aantallen. Met een expliciet oordeel of dit pand uw apotheek aankan.
Apotheek inrichten
Een officina waar wachten, bedienen en spreken elkaar niet in de weg staan.
Publieksruimte, stock, uitgifterobot, koelketen en een gesprek dat niemand meeluistert — in één plan.
Het korte antwoord
Wat doet een architect wanneer u een apotheek inricht?
Voor apothekers-titularissen, overnemers en groepen die verbouwen, verhuizen of een tweede officina openen.
Hij toetst of uw pand uw werking aankan, tekent de routes vóór de muren, en houdt drie sporen tegelijk vast: bouwkundige haalbaarheid, de ruimtelijke eisen uit de Gids voor Goede Officinale Farmaceutische Praktijken, en de omgevingsvergunning. De keuze voor een uitgifterobot, de plaats van de koelketen en de afstand tussen wachtzone en balie zijn daarbij bouwkundige beslissingen, geen inrichtingsdetails.
Wat hij niet doet: uw assortiment bepalen, en uw plan farmaceutisch goedkeuren. Die toetsing blijft bij de titularis en bij het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten. Wij maken de eisen ruimtelijk mogelijk, zodat een inspectie niets aantreft dat alleen met breekwerk op te lossen valt.
Schakel hem in vóór u het huurcontract of de aankoop tekent: of een pand een apotheek kan dragen, is in twee weken te beantwoorden. De uitgeschreven versie van dit antwoord staat in de kennisbank bij de vragen over apotheken; het volledige aanbod op medische praktijken.
Uitgangspunt
Een officina is winkel, magazijn en spreekkamer in één volume.
Die drie vragen tegengestelde dingen van dezelfde vierkante meters. Een ruime winkel gaat ten koste van de stock; een open werkzone maakt het vertrouwelijke gesprek onmogelijk. Wij lossen dat niet op met meer oppervlakte maar met een andere volgorde: eerst leggen we vast wat er dagelijks gebeurt — klanten op een piekmoment, gelijktijdige uitgiftepunten, leveringen per week, bereidingen, gekoelde voorraad — en pas daarna tekenen we. De winst zit bijna altijd in de diepte achter de toonbank, niet in de winkelruimte ervoor.
Herkent u dit?
Vier vragen met een bouwkundig gevolg.
De volledige lijst van acht staat bij de vragen over apotheken.
- Blijft er achter elk uitgiftepunt genoeg werkbreedte over als er twee mensen tegelijk bedienen?
- Waar voert u een vertrouwelijk gesprek zonder dat wie wacht meeluistert?
- Komt er een uitgifterobot, en raakt dat toestel binnen door de smalste doorgang?
- Kruist de leveringsroute de klanten, en waar gaat het afval buiten?
Aanpak
Zes stappen, elk met een beslissing op papier.
Zonder die beslissing start de volgende stap niet.
02
Routes vóór muren
Klant, personeel en levering krijgen elk hun weg. Pas als die elkaar niet meer raken, komen de wanden erbij.
03
Robot, stock, koeling
Installatievoorschriften van de leveranciers worden bouwkundige eisen: hoogte, vloerbelasting, aanvoerroute, voeding en warmteafvoer.
04
Privacy en akoestiek
Afstand, een plafond dat nagalm wegneemt en een afgezonderde gesprekplek met eigen deur. Niet een bordje.
05
Drie voorstellen
Drie plannen die echt verschillen in indeling, stock en fasering, elk met een budgetkader per post.
06
Uitvoering
Uitvoeringsdocumenten, werfopvolging en scopebeheer. Elke wijziging krijgt vooraf een gevolg in tijd en budget, schriftelijk.
Op plan
De robot bepaalt de doorsnede, de koeling bepaalt het tracé.
Een uitgifterobot is geen meubel maar een bouwkundig gegeven: vrije hoogte, vloerbelasting en een aanvoerroute met één maatgevend punt, de smalste doorgang. De koelketen legt een tweede tracé op, van de leveringsdeur tot de balie, binnen het gangbare venster van 2 tot 8 °C. Beide staan hieronder op principeplan. Wat elk van beide concreet vraagt, leest u bij de uitgifterobot en de koelketen.
Figuur 01 · Plattegrondprincipe en doorsnede
Geen bestaand project: dit is het principe, getekend op uw pand en uw aantallen in de eerste weken.
- Klantroute, één richting: binnen, wachten op afstand, uitgiftepunt of gesprekruimte, buiten.
- Personeelsroute, achter de toonbank tussen bereiding, stock, robot en de uitgiftepunten.
- Brede band: leveringsroute en aanvoer van de robotonderdelen, met de smalste doorgang.
- Stippellijn: de koelketen tussen 2 en 8 °C, van de koelkasten tot de dagopslag bij de balie.
Regelgeving
Drie kaders raken het plan, en ze wachten niet op elkaar.
Uitgeschreven, met de termijnen erbij, in de kennisbank.
A
De Gids voor Goede Officinale Farmaceutische Praktijken
Bijlage bij het koninklijk besluit van 21 januari 2009. Ruimtelijk vertaald: een afgezonderde plek voor het vertrouwelijke gesprek, een aparte bereidingszone, en gekoelde bewaring tussen 2 en 8 °C. Welke ruimtes verplicht zijn.
B
Omgevingsvergunning
Verbouwen, een functie wijzigen of een gevel openbreken loopt via de omgevingsvergunning: in Vlaanderen 60 dagen vereenvoudigd, 105 dagen gewoon. Welke procedure wanneer geldt.
C
Toegankelijkheid
Een apotheek is publiek toegankelijk. De Vlaamse toegankelijkheidsverordening geldt bij vergunningsplichtige werken vanaf 150 m²: 90 cm vrije doorgang, niveauverschillen tot 2 cm, draaicirkels en sanitair. De maten op een rij.
Servicepakket
Vast pakket, en alles daarbuiten benoemd.
Geen percentage op de bouwkost: het zware werk zit in analyse en conformiteit, niet in bouwvolume. Hoe de vergoeding is opgebouwd.
Inbegrepen
- Intake met de titularis en het team: aantallen, werkwijze, groeiplannen.
- Pandtoets met een expliciet oordeel over de haalbaarheid.
- Drie ontwerpvoorstellen, elk met een budgetkader.
- Drie vaste overlegmomenten: na de analyse, bij de voorstellen, bij de keuze.
- Afstemming met de leveranciers van robot, koeling en meubilair.
- Opvolging van de omgevingsvergunning.
- Vier werf- of plaatsbezoeken, vastgelegd bij de start.
Apart te verrekenen
- Ontwerpvarianten buiten de drie voorstellen.
- Extra plaatsbezoeken bovenop de vier voorziene.
- Wijzigingen na de goedkeuring van het gekozen voorstel.
- Studies door derden: stabiliteit, EPB, akoestiek, koeltechniek, veiligheidscoördinatie.
- De farmaceutische toetsing zelf en elke procedure die bij de titularis of het geneesmiddelenagentschap ligt.
Zelfde pakketmodel
Radiologiepraktijk inrichten
Waarop u ons kunt afrekenen
Wij tonen liever de redenering dan een sfeerbeeld.
Cobras Architects werd opgericht door Willem Devos, architect, en Jelle Vandecasteele, interieurarchitect, en werkt vanuit Warande 93 in Heule bij Kortrijk. De bouwkundige laag en de inrichtingslaag komen van hetzelfde bureau, zodat toonbank, stockwand, kabelgoot en koelkast niet door drie partijen apart bedacht worden.
De beelden op deze pagina komen uit DeBa Pharma, een farmabedrijf, en uit Groepspraktijk Tille — geen apotheken, wel publieksruimtes waar onthaal, wachten en gesprek naast elkaar moeten bestaan. Bron: cobras.be/nl/projecten/deba-pharma en cobras.be/nl/projecten/groepspraktijk-tille, geraadpleegd 8 augustus 2026. Een uitgevoerde apotheekopdracht met naam en cijfers publiceren we pas met toestemming van de opdrachtgever. Tot dan beoordeelt u ons op de tekening hierboven en op een gesprek over uw eigen pand.
Veelgestelde vragen
Twee vragen die vooraan komen.
De andere zeven — ruimtes, robot, koelketen, privacy, vergunning, open blijven en kostprijs — staan bij de vragen over apotheken.
Heb ik een architect nodig om een apotheek in te richten?
Voor het inrichtingswerk niet altijd, voor de verbouwing meestal wel. Zodra er vergunningsplichtige werken zijn — een gevel openbreken, een draagmuur wegnemen, een functie wijzigen, een installatie op het dak — is de tussenkomst van een architect wettelijk vereist. Ook zonder vergunningsplicht blijven de plaats van de robot, de vrije hoogte, de koelketen en de toegankelijke inkom beslissingen die na de opening niet te corrigeren zijn zonder opnieuw te sluiten.
Werkt Cobras ook voor andere praktijken dan apotheken?
Ja. Dezelfde methode — routes eerst, dan techniek, dan regelgeving — gebruiken we voor radiologiepraktijken, voor een renovatie in werkende toestand, voor het optimaliseren van een bestaande praktijkflow, en voor groepspraktijken en andere gespecialiseerde omgevingen. De regelgeving verschilt, de opbouw niet.
Volgende stap
Heeft u een pand of een officina die u wil ontwikkelen?
U krijgt binnen twee werkdagen antwoord. Liever eerst mailen: info@cobras.be.